Hicri 1441. Yılımız Kutlu Olsun !...

18 Ağustos 2019 Çarşamba yani 27 Zilhicce, Yevmül Erbaa günü bir arkadaşım, Bu gün Peygamber Efendimizin doğduğu Re’biul Evvel ayına girdik kutlu olsun, diye bir mesaj göndermiş. Tabi bir de süslü hadis rivayeti yazmış, duyarlılığı için teşekkür ettim, Allah (C.C.) razı olsun. Ancak bilgi yanlıştı, sanal alem kolaycılığı işte. Öteden beridir takvim yapraklarını okumayı çok severim. Emin olun kısa ama o kadar özlü ve önemli bilgiler verir, okurlarıma da tavsiye ederim. Takvim yapraklarında Rumi ve Hicri takvimlerin ayları ile günleri de yazar. Hemen yine bakayım dedim, aynen öyle mesaj bilgisi yanlıştı. İnsanlar aslı var mıdır, yok mudur hiç araştırmadan soruşturmadan sevabına mesaj atıyorlar. Peygamber efendimizin doğum günü ise hicri Rebiülevvel, miladi ise Nisan ayında olarak biliniyor. 

Sevgili okurlarım, Kurban Bayramını idrak ettiğimiz ayın adı Zilhicce ayıdır ve hicri ayların sonuncusudur. İçerisinde bulunduğumuz ay ise hicri ayların ilki olan Muharrem ayıdır. 31 Ağustos 2019 Cumartesi günü 1 Muharrem 1441. yıla girdik, kutlu olsun. 9 Eylül 2019 tarihi ise Muharrem ayının 10. Günü yani Aşure günü idi. Bu gün tarihte maalesef acı olayların yaşandığı, Peygamber Efendimizin sevgili torunu Hazret-i Hüseyin ile yoldaşlarının, gözünü dünya, makam ve mevki hırsı bürümüş lanet Yezid ile avaneleri tarafından Kerbelâ’da şehit edildikleri gün ve güzel İzmir’imizin düşman işgalinden kurtulduğu gün idi. Bu vesile ile bütün şehitlerimiz ile gazilerimizi saygı ve hürmetle anıyorum. Yüce Allah(C.C.) Türk Milletine ve İslam alemine bir daha böyle acı günler, acı olaylar yaşatmasın inşaallah.

Hicri takvimdeki ay adları birinci aydan başlayarak sırası ile Muharrem, Safer, Rebiülevvel, Rebiülahir, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir, Recep, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade ve Zilhicce’dir. Günler ise El-İsneyn: Pazartesi, Es-Sülâsâ: Salı, El-Erba’a: Çarşamba, El-Hamîs: Perşembe, El-Cum’a: Cuma, Es-Sebt: Cumartesi, El-Ahad: Pazar’dır. 

Büyüklerimizin baba hesabı olarak adlandırdıkları, Osmanlı Devleti Döneminde kullanılan Rumi Takvimde ise aylar 1. Ay Mart olmak üzere sırasıyla Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Teşrini Evvel, Teşrini Sani, Kanuni Evvel, Kanununi Sani ve Şubat idi. Halk arasında ise aylar Zemheri (14 Ocak – 13 Şubat), Gücük (14 Şubat – 13 Mart), Mart (14 Mart – 13 Nisan), Abrul (14 Nisan – 13 Mayıs), Mayıs (14 Mayıs – 13 Haziran), Kiraz (14 Haziran – 13 Temmuz), Orak (14 Temmuz – 13 Ağustos), Ağustos (14 Ağustos – 13 Eylül), İlk güz (14 Eylül – 13 Ekim), Orta güz (14 Ekim – 13 Kasım), Songüz (14 Kasım – 13 Aralık) ve Karakış (14 Aralık – 13 Ocak) olarak anılıyordu. 


Hafta kelimesi de Farsça bir kelime olup Türkçesi: Yedice’dir. Farsça yedi ‘heft’ (veya hefte). Yedi günlük zaman dilimi de ‘hafta’ adını buradan alınmıştır. Azerbaycan Türkçesinde hafta ile birlikte yedice de denmektedir. Azerbaycan’da yedi yerine yeddi dendiği düşünülürse, biz de Yedice desek daha mantıklı olmaz mı? 

Gün adlarımız da yoğunlukla Farsçadan dilimize geçmiştir. Pazartesi (Farsça+Türkçe), Türkçesi: Başgün, Farsça bazar sözcüğüne, Türkçe ertesi ekinin gelmesiyle oluşmuştur. Yemek yerinden sonraki gün anlamına gelir. İngilizcede Pazartesi günü “Monday” biçimindedir. Bu sözcük, “Moon Day” yani “Ay günü” demektir. Eski Bulgarca da, Karayim, Karaçay-Balkar, Kuman ve Türkmen dillerinde Pazartesi yerine Baş gün denilmektedir. Anlamı, “yedicenin ilk günü” biçimindedir. Salı (İbranice, Arapça), Türkçesi: Tozgün. İbranice ve Arapça üçüncü anlamındaki sülüs sözcüğünden gelmektedir. İngilizce de Salı günü “Tuesday” biçimindedir. Bu sözcük, “Tiw’s Day” yani “Mars’ın günü” (Roma Savaş Tanrısı) demektir. Azerbaycan Türkleri, Salı yerine, Tozgün demektedir. Anlamı, “temizlik ve süslenme günü” biçimindedir. Çarşamba (Farsça), Türkçesi: Odgün. Farsça çahar: dört ve şanba: gün sözcüklerinin birleşmesinden oluşur. Dördüncü gün demektir. İngilizce de Çarşamba günü “Wednesday” biçimindedir. Bu sözcük, “Woden’s Day” yani “Odin’in günü” (İskandinav Baba Tanrı) demektir. Azerbaycan Türkleri, Çarşamba yerine, Odgün demektedir. Anlamı, “ateş (od) ve ışık günü” biçimindedir. Perşembe (Farsça), Türkçesi: Ortagün. Farsça panç: beş ve şanba: gün sözcüklerinin birleşmesinden oluşur. Beşinci gün demektir. İngilizcede Perşembe günü “Thursday” biçimindedir. Bu sözcük, “Thor’s Day” yani “Thor’un günü” (İskandinav Yıldırım Tanrısı) demektir. Eski Bulgarca da, Karayim, Karaçay-Balkar, Kuman ve Türkmen dillerinde Perşembe yerine, Ortagün denmektedir. Anlamı, “yedi günün ortasındaki gün” biçimindedir. Cuma (Arapça), Türkçesi: Yeygün. Arapça Cum’a toplanma demek. Yani Cuma toplanma günü demektir. İngilizcede Cuma günü “Friday” biçimindedir. Bu sözcük, “Freyja’s Day” yani “Freyja’nın günü” (İskandinav Aşk Tanrısı) demektir. Eski Bulgarca da, Karayim, Karaçay-Balkar, Kuman dillerinde Cuma yerine Yeygün denmektedir. Anlamı, “iyi ile kutsal gün” biçimindedir. Cumartesi (Arapça+Türkçe), Türkçesi: Elgün. Arapça Cum’a sözcüğüne, Türkçe ertesi ekinin gelmesiyle oluşmuştur. Toplanmadan sonraki gün anlamına gelir. İngilizcede Cumartesi günü “Saturday” biçimindedir. Bu sözcük, “Saturn’s Day” yani “Satürn günü” demektir. Azerbaycan Türkleri, Cumartesi yerine, Elgün demektedir. Anlamı, “halk ile akrabalar günü” biçimindedir. Pazar (Farsça), Türkçesi: Aragün. Farsça, ba: yemek ve zar: yer sözcüklerinin birleşmesinden oluşur. Yemek yeri demektir. İngilizcede Pazar günü “Sunday” biçimindedir. Bu sözcük, “Sun Day” yani “Güneş günü” demektir. Azerbaycan Türkleri ve eski Bulgarcada Pazar yerine Aragün denmektedir. Anlamı, “iki yedice günün arası” biçimindedir.

10 Ağustos 2002 tarihinde, Türkmenistan Hükümeti ay ve hafta günlerine yeni ad vermek için kanun çıkardı. Bu kanuna göre Rusça ve Latin kaynaklı olan ay ve gün isimleri şu şekilde değiştirildi. (Ocak, Ýanwar) Türkmenbaşı (Kurucu Cumhurbaşkanının adı), (Şubat, Fewral) Baýdak-Bayrak, (Mart) Nowruz, (Nisan-Aprel) Gurban Sultan, (Türkmenbaşı’nın annesinin adı), (Mayıs-Maý) Magtymguly (Magtymguly Pyragy, Türkmen şairidir, (Haziran-Iýun) Oğuz (Oğuz Han, Ruhname’ye göre, Türkmen milletinin kurucudur.)(Temmuz-Iýul) Gorkut (Gorkut, Dede Korkut Destanında kahramandır.), (Ağustos-Awgust) Alp Arslan (Selçuklu Devletinin kurucusudur. Ruhname’ye göre, Alp Arslan Türkmen’dir.), (Eylül- Sentýabr) Ruhnama (Ruhname, Türkmenistan Eski Cumhurbaşkanı Saparmurat Niyazov’un yazdığı kitaptır.), (Ekim-Oktýabr) Garaşsyzlyk (Bağımsızlık - Türkmenistan’ın bağımsızlığı 27 Ekim tarihindedir.), (Kasım-Noýabr) Ahmet Sancar (Selçuklu’nun son hanıdır.), (Aralık-Dekabr) Bitaraplyk (Bitaraflık, Tarafsızlık Günü)Türkmen kardeşlerimiz günleri de şu şekilde anıyorlar. (Pazartesi,  Duşenbe) Başgün, (Salı, Sişenbe) Ýaşgün (Genç günü), (Çarşamba, Çarşenbe) Hoşgün, (Perşembe, Pençşenbe) Sogapgün (Adalet günü), (Cuma) Annagün, (Cumartesi, Şenbe) Ruhgün, (Pazar,Ýekşenbe) Dynçgün (Dinçlik günü) 

Günlerimiz, aylarımız ve yıllarımız kutlu, mutlu olsun. Hoşça kalın, esen kalın, sağlıcakla kalın efendim.



Okunma Sayısı: 153
Eklenme Tarihi: 10.09.2019 17:28:16
Bu habere eklenmiş yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olabilirsiniz.!